Wyszukiwarka

Wyszukiwanie szczegółowe

Wyszukiwanie na mapie

Czy wiesz, że...

...w Świerkocinie znajduje się Zoo Safari, które jest pierwszym Ogrodem Zoologicznym w Polsce, przez które można przejechać samochodem i zobaczyć dzikie zwierzęta z bardzo bliska?

Dowiedz się więcej

Patronat

http://www.szlakrzemiosla.pl/ http://www.teatr.gniezno.pl/ http://www.silentio.pl/co-robimy/do-barcelony-po-zdrowie/ http://pomagamy.dbv.pl http://pieknoistnieje.maliturysci.pl/
Partnerzy

Reklama



Muzeum Etnograficzne Józefa Vainy

Adres: ul. 11 Marca 17 Puńsk

Województwo: podlaskie

Telefon: 87 516 10 48

Ocena: 0/5 (głosów: 0)

Twoja ocena:

Opis

Prekursorem i wieloletnim kustoszem Muzeum Etnograficznego w Puńsku jest Józef VAINA, emerytowany nauczyciel z Puńska. Urodził się on w roku 1916 w rodzinie chłopskiej. Szkołę średnią ukończył w Wilnie, tam też rozpoczął studia na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu im. Stefana Batorego. W 1937 r. przeniósł się na Wydział Architektury Politechniki Gdańskiej. Po burzliwych latach wojennych osiadł wraz z rodziną w Puńsku. Nie ograniczył się tylko do prowadzenia lekcji. Organizował spektakle teatralne, uczył tkania krajek litewskich, włączył się aktywnie w nurt życia społecznego i kulturalnego. Imponował uczniom i kolegom z pracy swoim poczuciem humoru i dowcipem.

W roku 1968 Józef Vaina rozpoczął poszukiwanie i zbieranie "staroci". Przemierzał okoliczne wioski w poszukiwaniu przedmiotów nikomu niepotrzebnych. Ocalił od zapomnienia do rozbiórki przeznaczone domy i zagrody chłopskie, utrwalając je na taśmie fotograficznej. Nagrywał zanikające pieśni ludowe i opowiadania regionalne. Żmudna praca kolekcjonerska przyniosła oczekiwane owoce.

Kolekcja pana Vainy, licząca ponad dwa tysiące eksponatów, od 1979 roku zajmowała powierzchnię 4 sal w dawnym budynku szkolnym, dzisiaj jest umieszczona w nowym Domu Kultury Litewskiej przy ul. 11-go Marca; jeszcze wcześniej wszystko to przechowywano w jego prywatnym domu. Większość przedmiotów pochodzi z początku naszego wieku.

W muzeum zobaczymy eksponaty związane z gospodarstwem domowym, uprawą roli i rzemiosłem. Ujrzymy drewnianą skrzynię posażną - kufer (skrynia). Zgodnie z tradycją służyła ona do przewożenia, a potem przechowywania wyprawy panny młodej. Tą skrzynię zamykano masywną kłódką, co świadczy o cennej zawartości. W zbiorze znajdują się liczne zamki sprężynowe, drewniane i metalowe kłódki będące wytworem kowali tego regionu. Są one tak pomysłowo skonstruowane, iż otworzenie osobie nie wtajemniczonej jest niemal niemożliwe.

Można też oglądać drewniane wieszaki na ręczniki, gliniane garnki, płaski talerz na ser, ponad stuletnie koryto na barszcz. Wzbudzają zaciekawienie dawne rolnicze narzędzia pracy, a więc: widły, cepy do młócenia zboża, nosiłki, siekacze, sierpy.

Inne eksponaty ilustrują pracę i życie kobiety wiejskiej przed dziesiątkami lat. Znajdują się tu wąskie krosna z okresu międzywojennego, obok kolekcja czółenek do nici lnianych i wełnianych. Przy nich ustawiony został kołowrotek. W niewielkiej odległości leżą narzędzia do obróbki lnu i wełny: wysokie stojaki z najeżonymi drewnianymi lub metalowymi kolcami do czesania włókien lnianych lub konopnych i czyże. Ściany sali pokrywają różne tkaniny. Można tu zobaczyć różnorodne próbki materiału, pościel, ubrania, ręczniki, obrusy, koronki, robótki, dywany. Podziw wzbudzają stroje ludowe i ich zdobienia oraz tkaniny, kolorowe fartuchy, narzuty, serwety.

W muzeum nie mogło zabraknąć zabytków sztuki ludowej, takich jak drewniane rzeźby Chrystusa, kolekcja kutych metalowych krzyży, plastyka obrzędowa, wspaniały zestaw modlitewników litewskich. Bardzo cenny jest zgromadzony przez pana Vainę zbiór ponad pięciu tysięcy tekstów pieśni, przyśpiewek, anegdot i ludowych przypowieści. Są też zdjęcia dawno już nie istniejących i zapomnianych przez ludzi budowli ze wsi parafialnych Puńska, Smolan i Sejn. Wśród pamiątek historycznych nie sposób nie zauważyć bogatej kolekcji pieniędzy. Najstarsza w tych zbiorach jest srebrna moneta z czasów Zygmunta III. Warto wspomnieć o "1/2 grossuo Reg. Pol." z 1775 roku i z 1801 "Wilhelm III Rex Prussorum". Są też bardzo cenne srebrne i miedziane kopiejki, papierowe ruble, międzywojenne lity litewskie, centy.

Z zabytków piśmiennictwa wspomnieć należy z 1547 r. przefotografowaną książkę M. Mażvydas, "Dzieje Jędrzeja Śniadeckiego t. III w Warszawie, nakładem Augusta Emanuela Glucksberga, księgarnia przy ul. Miodowej, Nr 497, 1840", z 1863 roku "Nowenos prie Wieszpaties Jezaus Szwencziausio, Panos Marijos ir Szwentuju Diewo Wilniuje. Kasztu ir spaustuveje J. Zawadzkio", z 1893 roku pismo Gubernatora Łomżyńskiego biskupowi Sejn.

Osobne miejsce poświęcone jest pamięci litewskich lotników S. Dariusa i S. Girenasa, którzy w 1933 roku podczas brawurowego lotu z Ameryki do Litwy po pokonaniu Atlantyku zginęli w katastrofie pod Myśliborzem w miejscowoúci Pszczelnik. Ściany i gabloty zdobią wycinki z gazet, informujące o tych bohaterach i o katastrofie. Można zobaczyć poświęcone im medaliony, znaczki, proporce. Jest też model samolotu "Lituanica".

Dzieło Józefa Vainy, czyli cały ten zbiór rzeczy pojedynczo niezauważalnych, zachowuje pamięć o czasach minionych i wzbudza szacunek dla ludzi, którzy przy pomocy prymitywnych narzędzi potrafili wytworzyć wszystko, co było im do życia niezbędne.

Obecnie muzeum znajduje się w nowym Domu Kultury Litewskiej w Puńsku, opiekuje się nim Maria Misiukanis, córka pomysłodawcy, kolekcjonera i pierwszego kustosza Józefa Vainy.

Źródło informacji: www.punsk.com.pl.

Innowacyjna Gospodarka