W 1969 r. Towarzystwo Miłośników Ziemi Trzebnickiej zorganizowało szereg imprez i spotkań związanych z organizacją życia w Trzebnicy w pierwszych latach po II wojnie światowej.
Pokłosiem tych spotkań było zgromadzenie pokaźnego zbioru dokumentów, zdjęć, przedmiotów, które stały się podstawą do zorganizowania w 1979 r.
Izby Pamięci Narodowej w trzebnickim ratuszu. W 1990 r. po zgromadzeniu wielu nowych dokumentów i eksponatów, Izbę Pamięci Narodowej przekształcono w Muzeum Regionalne. W ratuszu eksponowane były zdjęcia i dokumenty, np. spis ulic po polsku i po niemiecku, informacje o powstaniu pierwszych szkół, urzędów, placówek kultury. Pokazano tam pierwszy numer gazety "Brzask", notatki prasowe o pierwszych imprezach kulturalnych, o uruchomieniu kawiarni, kina, poczty. Była także wystawa fotograficzna Rafała Eysymontta prezentująca Trzebnicę z początku XX w., grafiki trzebnickie z XVIII i XIX w., kopie wielu ważnych dokumentów i pieczęci średniowiecznych m.in. księżnej Jadwigi, książąt śląskich, klasztoru trzebnickiego, pierwsze pieczęcie miasta Trzebnicy i pieczęcie biskupów wrocławskich. Wśród nich jest dokument z 1203 r., w którym książę Henryk Brodaty określa powinności poddanych klasztoru trzebnickiego, a także z 1216 r., w którym papież Innocenty III bierze pod opiekę klasztor cysterek w Trzebnicy.
W maju 1998 r. dzięki życzliwości Władysława Zięby – nowego właściciela jedynej ocalałej po wojnie kamieniczki z XVIII w. – "Pod Złotym Słońcem" i przy wsparciu finansowym Urzędu Miasta i Gminy Trzebnica, Muzeum Regionalne znalazło nową siedzibę – na parterze budynku – Rynek 8. Zbiory zostały wzbogacone o pełną dokumentację sensacyjnych odkryć dr. Jana Burdukiewicza, pokazujących ślady pobytu Homo Erectusa z terenu Winnej Góry (Kociej Góry) sprzed 500 tysięcy lat, z okresu, gdy jeszcze ludzie pierwotni nie znali ognia. Wykopaliska archeologiczne w Trzebnicy świadczą o tym, że na terenie Winnej Góry (Kociej Góry) przebywała ok. 500 000 lat temu grupa zbieracko – myśliwska (homo erectus). Są to najstarsze ślady pobytu człowieka na ziemiach polskich! Znaleziono tu narzędzia krzemienne służące do np. rąbania kości, drewna i krojenia mięsa. Są wśród nich często bardzo starannie wykonane zgrzebła, rylce, narzędzia zębate i przekłuwacze.
Od maja 2008 r. dzięki burmistrzowi Gminy Trzebnica, Markowi Długozimie Muzeum Regionalne mieści się w Ratuszu. Po remoncie Ratusza złota chorągiewka na jego wieży już z daleka przypomina datę nadania praw miejskich Trzebnicy (1210 r.). Muzeum wkrótce stanie się nie tylko zbiorem zabytków kultury materialnej i duchowej powiatu trzebnickiego, ale również bankiem informacji o ludziach, zabytkach kultury, historii i wizjach ziemi Trzebnickiej. Dzięki możliwości korzystania z dużej sali wykładowej organizowane są pokazy multimedialne i odczyty.
Stałą ekspozycją jest gablota z eksponatami wypożyczonymi z Muzeum Archeologicznego z Wrocławia z przedmiotami znalezionymi na tych terenach, z okresu średniowiecza, których dopełnieniem jest osobna gablota z najnowszymi znaleziskami z terenu miasta, archeologów Bogdana Bobowskiego i Sławomira Górki, m. in. są pokazane oryginalne manierki pielgrzymie z XIII w., z którymi pielgrzymi udawali się do grobu księżnej Śląska – św. Jadwigi. Na wystawie obecnie można również zobaczyć plany miasta, współczesną mapę miasta, dużą panoramę Trzebnicy (widok z Kociej Góry), planszę dotyczącą fundatorów bazyliki i klasztoru trzebnickiego – św. Jadwigi i Henryka Brodatego; można zapoznać się z najważniejszymi datami z historii miasta; można też zobaczyć stare pocztówki z początku XX w. Muzeum jest licznie odwiedzane przez młodzież szkolną z Trzebnicy i pobliskich miast i wiosek, a także turystów, również przez Niemców – byłych mieszkańców Trzebnicy. Z materiałów, publikacji, książek, gazet korzystają także studenci przygotowujący prace magisterskie i doktorskie. Muzeum systematycznie poszerza swoje zbiory o nowe eksponaty. Można tu zapoznać się z jedną z najlepiej opracowanych monografii z rejonu Dolnego Śląska – monografii Trzebnicy: "Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków" i "Atlasem Historycznym Miast Polskich – Trzebnica".
W Muzeum Regionalnym jest siedziba TMZT i tam też raz w miesiącu zbiera się zarząd ustalając program działalność na najbliższy miesiąc, organizując comiesięczne
"Spotkania Czwartkowe" – z pisarzami, poetami, ludźmi kultury i sztuki. Planuje się też coroczne imprezy –
Trzebnickie Święto Sadów i
Tydzień Kultury Chrześcijańskiej, wystawy plastyczne i plany wydawnicze pozycji związanych z Trzebnicą i regionem. Omawia się wydanie kolejnych numerów rocznika "Brzask".
TMZT organizuje również coroczne
konkursy dla szkół o tematyce historycznej i regionalnej, dotyczące miasta i regionu. Pokłosiem tych konkursów są różnie wydawane i publikowane, (w formie skeczu, dokumentacji video, utworów wierszowanych, zdjęć, bajki itp.) przez uczniów, wizytówki miejscowości, z których pochodzą – "minimonografie" ich Małych Ojczyzn. W czasie Święta Sadów prezentowane są wydawnictwa Towarzystwa.
Od 1992 r. kustoszem Muzeum Regionalnego jest trzebnicki artysta plastyk Zbigniew Lubicz – Miszewski, który pełni dyżur trzy razy w tygodniu i jest do dyspozycji zwiedzających w ciągu tygodnia.
GODZINY OTWARCIA:
wtorki, czwartki i soboty od 12.00 – 16.00
CENY BILETÓW:
dorośli: 2 zł,
dzieci: 1 zł.
Źródło zdjęć i opisów:www.muzeum.milicz.biz.